Contact

(jubileumaflevering 25 van de kleine geschiedenis van Het Plankenkoor)

In deze vijfentwintigste aflevering van de kleine koorgeschiedenis treffen we ons geliefde Plankenkoor in het enerverende seizoen 2006 - 2007. Waarin Het Leukste Koor van Amsterdam van een koude kerstmarkt thuiskwam in een Kapschuur aan een Kerkpad. En waarin ons koor op een modderig Landgoed in Lisserbroek de vruchten plukte van een goede voorbereiding op een kerstoptreden met kooplustig publiek. Waarin het Plankenkoor bovendien, na een auditie in een voormalige aartsbisschoppelijke kweekschool, voor de tweede maal in haar bestaan een grote Korenslag miste! En ook het seizoen waarin het koor in de lente precies twintig jaar bestond, wat later in het jaar 2007 groots gevierd zou worden in een Huis waar verschillende winden waaien.

In 1854, twee jaar na de drooglegging van de Haarlemmermeer, kocht de Amsterdamse koopman Stephanus de Clercq een lap grond nabij de Lisserweg in Lisserbroek, waarop hij een grote boerderij liet bouwen: de Betsyhoeve. In 1894 werd, nadat de oorspronkelijke hoeve in vlammen was opgegaan, een nieuwe boerderij gebouwd in een al eerder aangelegde bosstrook, met daarin veel iepen. In die tijd noemde men een iep vaak ‘olm' en zo kreeg de nieuwe boerderij de naam ‘De Olmenhorst'. En door dit taalgebruik ontstond ook het wonderschone lied ‘de uil zat in de olmen bij het vallen van de nacht', wat nu eenmaal veel beter klinkt dan ‘de uil zat in de iepen'.

Er werden op het landgoed in het begin vooral aardappelen, erwten, tarwe en vlas geteeld. Aan het eind van de negentiende eeuw werd op het landgoed een fruitboomgaard geplant, wat uniek was in deze omgeving.
Ruim anderhalve eeuw na de bouw van de Betsyhoeve, om precies te zijn op zondag 10 december 2006, stapte het Plankenkoor, evenals koopman Stephanus afkomstig uit de grote stad Amsterdam, de geschiedenis van landgoed De Olmenhorst binnen. Dat de bezoekers van de Kerstfair op De Olmenhorst meer belangstelling hadden voor de te koop aangeboden producten dan voor de kerstzang van ons koor heeft natuurlijk te maken met de rijke historie van dit landgoed en met de kwaliteit van haar producten. Ons geliefde koor zelf viel niets te verwijten, want met veel overtuiging en inzet vertolkten haar leden schitterende nummers als ‘Riu riu' en ‘Rudolph the rednosed Reindeer'. Ook dirigent Bram maakte een geconcentreerde indruk en besefte heel goed dat op dit landgoed de vruchten van vele weken intensief repeteren geplukt konden worden.

Dat na afloop Henk en Kees uiteindelijk met modderspatten in hun haar en op hun kleren huiswaarts keerden, had niets te maken met het winkelende publiek. Maar wel met de in de drassige poldergrond vastgelopen Citroen van Wilma. Henk en Kees duwden deze auto zo overtuigend uit de drek dat zij als beloning de door de achterwielen weggeslingerde bagger in het gelaat voelden spatten. Gelukkig was Wilma nog wel bereid beide heren na deze modderdouche in haar automobiel met fluwelen vering toe te laten. Zo beleefden deze oudgediende koorzangers toch nog een waardige afsluiting van een in alle opzichten gedenkwaardig optreden!

Eerder in dit seizoen genoten de koorleden natuurlijk weer van een prachtig koorweekend in Haarlo. Op 29 september tot en met 1 oktober was het nog volop nazomer. Op foto's die op zaterdag 30 september zijn genomen, zien wij koorleden in T-shirts fietsen en sommigen zelfs in korte broek. Ook poseren koorleden in luchtige zomerkleding voor een windmolen in de buurt van Haarlo en op een terras vlak over de Duitse grens.

Zaterdag 16 december 2006 was er een hartverwarmend optreden van Het Plankenkoor op de koude kerstmarkt in Naarden-Vesting. Na optredens op twee verschillende locaties binnen de vesting en een sterk televisie-interview van Bram voor Gooi TV werd er aansluitend goed gegeten in Brasserie Restaurant De Kapschuur aan het Kerkpad van dezelfde plaats.
Hier aten Bram, Margreet, Bert, Wilma, Anja, Ella, Kees, Jansje, Gertjan, Sjors, Trudy, Annelies en Siem samen hun avondmaal. Deze laatste gast was tijdens zijn verblijf in de Brasserie 33 dagen jong en bleek zich op de eerste verdieping van De Kapschuur goed te vermaken, tot grote vreugde van zijn liefhebbende moeder Annelies en de overige koorleden. Uiteraard werd er door diverse koorleden, tussen de kalfsoesters, varkenshaasjes, sliptongetjes, tournedootjes, entrecootjes, vegetarische schotel, kabeljauw en de ‘vangst van de dag' door, gemijmerd en gesproken over moeder- en vaderschap. Sjors wist op dat moment nog niet dat hij anderhalf jaar later samen met Theo de trotse vader zou zijn van de kleine Fenna. En Gertjan en Jansje hadden nog geen idee dat zij twee jaar later, vlak voor de Kerst van 2008, de trotse ouders zouden worden van maar liefst twee dochters, Lena en Jasmijn! Hier is sprake van een absoluut unicum in de lange geschiedenis van ons Plankenkoor: twee actieve koorleden die elkaar op het koor ontmoet hebben en die samen vader en moeder zijn van een tweeling! Wat zullen Lena en Jasmijn later een muzikaal zangduo vormen! Dit zijn, lieve lezer, de vreugdevolle ontwikkelingen binnen ons onvolprezen koor waar de geschiedschrijver steeds weer op hoopt!

Overigens: bij de keuze van de toetjes was de Apfelstrudel duidelijk favoriet bij de koorleden en werd tegen de verwachting in de ‘Coupe Kapschuur' slechts één keer besteld. Dit had waarschijnlijk te maken met de diverse Duitstalige kerstliederen die eerder deze dag waren vertolkt. Verder zien wij op de rekening van deze avond als aanduiding van een bekende vissoort: slibtongetjes. De Kapschuur staat niet alleen in haar keuze voor deze spellingswijze. In menig goedlopend restaurant, binnen en buiten Naarden-Vesting, vinden wij slibtong op het menu! Maar de Nederlandse Taalunie kan deze eetgelegenheden geen gelijk geven. Op haar website stelt de Unie de volgende vraag: ‘Wat is de juiste benaming voor de kleine zeetongen die vaak in restaurants worden opgediend? Is het: slibtong of sliptong?'

Zoals jij als slimme en bovendien zeer gewaardeerde lezer van de koorgeschiedenis wel weet, is het woord sliptong etymologisch verwant met de werkwoorden slippen of slepen. Volgens de Unie is een sliptong zo klein dat hij gemakkelijk door de mazen van het net slipt en sliptongen worden gevangen met een sleepnet. De Taalunie wijst er verder nog op dat in het woord sliptong sprake kan zijn van klinkerverkorting (van sleep naar slip), zoals bij greep/ grip en kneep/ knip. Of er bij het woord slip in de betekenis van onderbroek ook sprake is van klinkerverkorting vermeldt de Taalunie niet. Dat dan weer niet. De geschiedschrijver vraagt zich dus af: waar komt dát woord dan vandaan? Werden er vroeger bij de HEMA soms dames- en herenslepen verkocht?

Ook Schmidt Zeevis te Rotterdam stelt vragen bij de uitleg van de deskundigen van de Taalunie. Op haar website constateert deze zeevishandel: ‘Er gaan talloze verhalen over de herkomst van de naam. De voorstanders van de naam slibtong zeggen dat hij onder het slib vandaan komt. Degenen die hem sliptong noemen, beweren dat hij door de mazen van het net glipt.' Maar dan haalt Schmidt met een zware directe vuistslag (in Rotterdam ook wel een ‘hoek' genoemd) uit naar de Taalunie en andere aanhangers van de sliptong: ‘Maar dan zou je zeggen dat hij ook niet gevangen kan worden.' Hier zou de verzorger van de Taaluniestrijders toch werkelijk de handdoek in de ring moeten gooien.
Deze Rotterdamse logica spreekt de geschiedschrijver dus het sterkst aan en niet alleen omdat hij in deze wereldstad geboren is! Hij wil dan ook voorstellen de Brasserie in Naarden-Vesting voortaan De Kabschuur te noemen.

Zondag 21 januari 2007 was er weer een optreden van ons koor tijdens de traditionele Paradiso Korendagen. De presentatie werd deze keer verzorgd door Dolly Bellefleur, die op enthousiaste wijze Het Plankenkoor introduceerde. Een dag na het geslaagde optreden ontving Jansje de volgende mail van Dolly:

Dolly's Dearest Plankenkoor!

Hebben jullie ook zo'n fantastische Korendag gehad? Wat een feestje was het he? Ik was aangenaam verrast door het hoge niveau van jullie zangkunst! Als souvenir stuur ik jullie de tekst waarmee ik jullie heb aangekondigd!
Mochten jullie nog eens een zingende presentatrice nodig hebben. Schroom niet en bel of mail me! Toi toi voor de toekomst!

Op zaterdag 3 februari 2007 vierde de stamkroeg van Het Plankenkoor, Café Loetje, haar dertigjarig bestaan. Het motto van dit feest was: ‘Wat een narigheid!', naar een bekende uitspraak van de oprichter van deze kroeg, Ludwig Klinkhamer. Ludwig, sinds zijn komst uit Midden-Beemster naar Amsterdam bekend als Loetje, begon in de jaren zestig zijn eerste eigen zaak, een slagerij in de Jordaan, aan de Elandsgracht. Nadat hij op 1 februari 1977 Café Loetje aan de Johannes Vermeerstraat had geopend, verloochende hij zijn oude vak niet en bracht hij in de loop van de jaren ook de gehaktbal en de biefstuk op het menu. Dit bleek een gouden greep, want tegenwoordig is café Loetje in Amsterdam en omgeving vermaard om zijn biefstukken. Zoon Jaap Klinkhamer nam in 1995 de leiding over en bouwde het biefstukkenimperium uit met Loetje-vestigingen in Ouderkerk aan de Amstel en Laren.
Het grootse jubileumfeest, waarin het dertigjarig bestaan van de enige echte stamkroeg van Het Plankenkoor werd gevierd, vond plaats in de Heineken Experience, in het gebouw van de voormalige brouwerij op de Stadhouderskade in Amsterdam. In de uitnodiging werden de gasten erop gewezen dat er gezorgd zou worden voor levende muziek en dans, plus het nodige spektakel op het gebied van entertainment. ‘Daardoor is er beslist geen tijd voor goedbedoelde toespraken, geen cadeaus, geen leuke ingestudeerde stukjes, sketches, liedjes of ander tijdrovend geneuzel.'
Uiteraard waren op dit goed verzorgde feest ook diverse Plankenkoorleden aanwezig en bovendien onze Maestro John. Zij onthielden zich allen van toespraken en sketches, maar in de buurt van de sterk swingende band werden wel zingende en dansende koorleden gesignaleerd.
Aardig is natuurlijk dat Café Loetje precies tien jaar langer bestaat dan Het Plankenkoor, waardoor Koor en Stamkroeg steeds in hetzelfde jaar hun lustrum kunnen vieren!

Aan de Oude Amersfoortseweg 79-85 te Hilversum, in het gebouwencomplex waarin nu het kantoor en de studio van de EO zijn gehuisvest, was vroeger de ‘Aartsbisschoppelijke Kweekschool St. Ludgerus' gevestigd. De Kweekschool werd in 1909 opgeleverd, naar een ontwerp van architect H. Nieuwenhuijsen. Het gebouwencomplex bestond uit een internaat, leslokalen, eet- en recreatiezalen, een fraterhuis en een kapel. In dezelfde Kapel verscheen op donderdag 15 februari 2007, 22 jaar na sluiting van de kweekschool, televisiegrootheid Henny Huisman aan Het Plankenkoor. Vanaf 20.30 uur was ons koor aanwezig bij een try out voor het nieuwe televisieprogramma Korenslag dat door Henny gepresenteerd zou worden.
Hoe begon het ook alweer, dit fantastische Korenslagavontuur van het Plankenkoor? Het begon op 23 januari 2007 met het volgende mailtje van Gertjan aan alle koorleden:

‘Hee leden,

Laat ik vanochtend Henny hebben horen zeggen dat hij op de EO een programma gaat maken a la de soundmixshow maar dan met koren!!!
Moeten we er bij zijn? Of gaan we dit smakelijk op de bank volgen...'

Er waren verschillende reacties vanuit het koor op deze mail, zowel positief als negatief. Het meest uitgesproken was de mening van alt Erika:

'Ik vind dat helemaal nix. Ik wil niet op TV en al helemaal niet met Henny Huisman. Geen haar op mijn hoofd die er over denkt om aan zoiets mee te doen.'

Hoewel dus niet iedereen binnen ons koor meteen enthousiast reageerde, werd Het Plankenkoor door Gertjan op 28 januari toch opgegeven voor deelname aan Korenslag:

‘Hoi allemaal, nou ik heb een uitgebreide vragenlijst ingevuld, en we zijn aangemeld!
Zoals beloofd ook meer info, zie onder. Alhoewel de meningen verdeeld zijn over het tv optreden, zullen de audities een echte 'happening' gaan worden, denk ik. Laat het even bezinken.'

Op vrijdag 9 februari volgde er ook nog een welgemeend advies van de kledingcommissie voor de try out waar Het Plankenkoor in de tussentijd voor uitgenodigd was.
 
‘Onderwerp: WAT TREKKEN WE AAN ????

De kledingcommissie heeft het volgende kledingadvies bedacht voor de 'try out' in de EO Kapel
(wie had ooit gedacht dat we daar nog eens terecht zouden komen??):
de mannen: geheel in zwart,
de vrouwen: keuze uit 3:
ofwel ook in zwart (niet teveel),
ofwel geheel in een willekeurige felle kleur  paars, rood, oranje, gifgroen,..alle kleuren van de regenboog en wit. ....EO,
of een combi van zwart en een effen felle kleur.
De kledingcommissie ziet graag blote halzen, veel zwierige rokken, en kleurige korte rokjes...
Maar zie maar....

Ella, Anja en Anke'

Een helder advies dat door vrijwel ieder koorlid werd opgevolgd!
Op zondagavond 11 februari meldt contactpersoon Gertjan het volgende:

'Vrijdagmiddag het pakket ontvangen: "Summer nights" van Grease en "If i can't have you"  van Saturday Night Fever zijn ons ten deel gevallen.
Er zaten o.a. "oefen cd's" bij met instrumentale muziek. Als het goed is heeft Bram het geheel inmiddels omgetoverd tot een vertrouwd "B. Biersteker" arrangement, waar we woensdag mee aan de slag kunnen!'

Op maandag 12 februari volgde een mail van onze gewaardeerde dirigent en arrangeur Bram Biersteker over het in te studeren materiaal:
 
‘Hallo, beste planken, hier een berichtje over de muziek die wij woensdag instuderen. Het is geworden: "Summernights", ik heb het op noten gezet van een CD die Gertjan van de TV heeft gekregen. Wij kunnen het uitvoeren met orkestband. Ik heb het zo gemaakt dat het a capella ook leuk klinkt. Zo hebben we er in de toekomst ook iets aan. Ik verwacht dat het in een repetitie er wel in zit.'

De try-out vond plaats op donderdagavond 15 februari en verliep geheel naar wens. Henny Huisman, regisseur Bert van der Veer, vertegenwoordigers van de productiemaatschappij, van de directie van de EO en van platenmaatschappij Universal Records en de beoogde voorzitter van de jury waren enthousiast over het koor en over de open en eerlijke feedback die Bram gaf over het toegezonden arrangement van ‘Summernights'. Dat Bram het niet geschikt achtte voor een vierstemmig koor en er bovendien naar eigen zeggen ‘duidelijke fouten' in ontdekt had, werd door de arrangeur sportief opgevat! En dat kwam goed uit aangezien de beoogde voorzitter van de jury, Rob de Visser, zelf de arrangeur bleek te zijn.... Deze Rob vertelde bij deze gelegenheid ook dat hij Het Plankenkoor nog kende van het Multivoices Festival in Culemborg, waarvan hij zelf organisator en juryvoorzitter was!

In het verslag van Ed kunnen we nog meer lezen over de try out op 15 februari:

‘Drie weken geleden kwam Gert Jan met een aankondiging van de Korenslag. Een wedstrijd voor koren georganiseerd door de EO. Een week later wilden 12 van ons wel mee doen. Vanavond stonden we met 26 in de kantine van de EO-studio. De EO had vanavond 3 koren uitgenodigd om te praten over de mogelijkheden. We troffen een lange tafel met EO-medewerkers, die ons welkom heetten. Het kwam erop neer dat we samen zouden bekijken of het mogelijk is om met koren een soort wedstrijd te houden om tenslotte uit te maken wie het beste koor van Nederland is.
Toen we in 2 halve kringen in de koepel stonden, vroeg een van de woordvoerders of we niet alleen iets wilden zingen, maar vooral feedback wilden geven, waar zij wat aan konden hebben.
Van te voren werd een koorfoto gemaakt met Henny Huisman op zijn knieën ervoor. Daar stonden we dan met 26 man en Bram en voor ons Henny gehurkt op de grond.
Terwijl de jury nieuwsgierig zat te kijken, barstten we los met Exsultate. Het klonk goed, een prachtlied van Da Viadana. Na afloop klapt de jury spontaan. Henny wilde wel graag dat we dit lied komen zingen bij zijn begrafenis. Daar zijn we verder niet op in gegaan.

Dan volgt het tweede deel van ons optreden. Summernights uit Grease. Daarop hadden we de vorige avond keihard gestudeerd. Bram moest bekennen, dat we de laatste 2 blaadjes niet kenden. De eerste 3 wel. En dat hebben ze gehoord. We gingen er weer voor.
We stonden wel allemaal met het muziekpapier in onze handen te zingen. Dat viel ze tegen. Het Multivoices jurylid kon horen, dat we geen popkoor waren. Hij was wel verrukt van de bassen. Die zongen de jongenspartij. Die moeten jullie koesteren, mensen, was zijn commentaar. Nou dat was wel een terecht compliment, want ze stonden te zingen of er een nieuwe toekomst vanaf hing. De 3 meiden zongen ook prachtig, maar dat viel het jurylid niet zo op.

Dan volgde de derde opdracht. Improvisatie heette het. Achteraf had het daarmee niet zoveel te maken. We kregen bladmuziek met de refreintjes uit Hemel en aarde, wat Ruth Jacott heeft gezongen. De band werd gestart en dan moesten wij de refreintjes meezingen. De tekst lukte wel, maar het notenlezen liet te wensen over.

Na de try out kwam er per mail een enthousiaste reactie binnen van Renske van het productieteam:

‘Beste Gertjan,

Namens het hele team van Korenslag willen we jullie ontzettend bedanken voor het optreden van gisteravond. Jullie input heeft ons zeer geholpen om de voorrondes in een gewenste maar ook gepaste vorm te gieten. Ook heeft het bij ons hele team een enorm enthousiasme losgemaakt. Er heerste de hele avond een fijne sfeer en het was een genot om jullie te zien zingen.
Zou jij het hele koor en vooral ook Bram namens ons heel hartelijk willen danken?
 
Met vriendelijke groet,

Het team van Korenslag'

Het was na deze positieve reactie niet echt meer een verrassing dat ons koor ook voor een echte auditie werd uitgenodigd, overigens samen met 124 andere koren. Binnen het koor laaide opnieuw de discussie op of deelname aan deze TV show van Henny Huisman nu wel zo'n goed idee was. Na een plenaire bespreking op de koorrepetitie van woensdag 21 februari, kon Gertjan toch het volgende melden:

'Ik begrijp dat, na enige discussie, besloten is om aan de audities mee te doen, en wel op 14 april!!! Ik heb dit heugelijke nieuws meteen doorgebeld aan Renske, ja, van Mas Media, en alles is in kannen en kruiken!
De bal ligt nu weer bij Hennie, meer nieuws volgt!'

Op zaterdagmiddag 14 april was het dan zo ver: de grote auditie, opnieuw in de EO Kapel aan de Oude Amersfoortseweg in Hilversum. Ed nam hieraan deel als tenor van Het Plankenkoor, maar natuurlijk ook als verslaggever. Hij schreef over de auditie onder andere het volgende:

‘Woensdag spraken we af, dat we om 3 uur zouden verzamelen voor de EO-studio om in te zingen. Niet voor de deur, maar in een hoekje van de tuin. Het was prachtig weer, dus dat ging goed. Hard to say I'm sorry deden we. Dat was het verplichte nummer voor vandaag. Hebben we 2 avonden op geoefend. Dus dat mocht nog wel een keer.
Om 10 over half 4 stond ons koor klaar in de gang om de EO-kapel binnen te gaan. Veel zwart, wat wit en veel lentegroen. Heel stijlvol en fris. We waren al een keer geweest, dus we wisten de weg. We werden hartelijk verwelkomd door de jury.
Vandaag deden 22 koren auditie. Van 10 tot 4 uur. Wij waren de laatste van de dag, maar ook de laatste van 125 koren die auditie hadden gedaan. Stom toeval. Uiteindelijk zullen 16 koren overblijven om op TV uit te maken welk koor het beste koor van Nederland is. Gert Jan sprak in sobere bewoordingen uit, waar ons koor voor staat. We zijn een plezierige vriendenclub, die ook nog zingt.

Ons optreden verliep zangtechnisch gesproken goed. Vooral Echoes. Dat was voor ons de eerste uitvoering van dit lied. 3 lange coupletten. Daarna Hard to say I'm sorry. De 4 solisten schoven geruisloos naar voren en de vrouwen sloten geruisloos de rij achter de solisten. We konden beginnen. Met muziekboekjes in de hand. Er zullen best koren geweest zijn, die het uit het hoofd deden. Wij niet. 2 repetities is wel weinig. We doen altijd 8 weken over een liedje.
Dan volgt het commentaar van de jury. Ze zaten in het donker aan een lange tafel te oordelen over ons. De eerste vraag was of we het eigenlijk wel leuk vonden om te zingen. Een dodelijke vraag, we hebben die vraag al eerder gehoord en het achtervolgt ons. De jury merkt dus niet dat we van het zingen genieten en we het fijn vinden om te doen en wel al bijna 20 jaar.
Dan vraagt de jury ons om iets te zingen, waar wel ons enthousiasme uit blijkt. The Seaside. Dat was een goeie keus. Daarmee revancheerden we ons. We stegen boven onszelf uit, bijna tot polonaiseniveau.
Om kwart over 4 stonden we weer buiten. Een journalist/ fotograaf van de NCRV Gids nam foto's en stelde vragen aan Bram en Annelies voor de rubriek Uitgelicht. Als de Korenslag begint eind mei komt het in de gids te staan.'

Op 20 april 2007 meldt Gertjan enthousiast per mail: ‘We zitten in de race!!!!' Maar helaas! Op maandag 7 mei stuurt een bijzonder oplettende Annelies de volgende mail aan de koorleden:

Onderwerp: Bad news!!!! volgens mij!

Net terug van een weekje vakantie en barstend van nieuwsgierigheid check ik natuurlijk direct de site van Henny. En nu zit ik snikkend achter de computer want.... we zitten nog steeds in de race maarrrrrrr, we maken enkel kans op een plekje in show 3 of 4. En aangezien we heel duidelijk hebben aangegeven dat we die twee keren juist niet kunnen, denk ik zomaar dat ze niet voor ons gaan kiezen.

Sterkte met verwerken, tot woensdag,
groetjes Annelies (snik).

Deze conclusie bleek geheel juist en dat betekende dat ons koor op zaterdag 2 juni 2007 gewoon in Gebouw Samuel aan de Kerkstraat in Monnickendam zong tijdens de twaalfde korendag georganiseerd door de Cantorij Grote Kerk Monnickendam. Aansluitend op het Interkerkelijk Koor I Believe en voorafgaand aan Chr. Koor Inspiratie zongen de leden van het Plankenkoor vooral religieuze liederen, wat mooi aansloot bij het repertoire van de omringende koren. De Grote Kerk zelf was tijdens deze korendag gesloten wegens renovatie.

Op woensdag 14 juni werd er een algemene ledenvergadering gehouden en op woensdag 4 juli 2007 was er weer de traditionele koorpicknick in het Vondelpark als afsluiting van een wel heel bijzonder seizoen!